Umsvif sjónvarps- og kvikmyndaiðnaðar
Heildarvelta sjónvarps- og kvikmyndaiðnaðar á Íslandi er 34,5 milljarðar króna á ári samkvæmt tölum Hagstofunnar. Um er að ræða framleiðslu og dreifingu kvikmynda og sjónvarpsefnis ásamt kvikmyndasýningum, dagskrárgerð og útsendingum sjónvarps og útvarps. Heildarveltan hefur aukist um rúm 37% frá árinu 2009. Sé óbeinni veltu bætt við var hún um 45 milljarðar króna á síðasta ári. Ef einungis er litið til framleiðslu á kvikmyndum og sjónvarpsefni er veltan 15,5 milljarðar króna. Velta sjónvarps- og útvarpsefnis var 14,2 milljarðar.
Umsvif sjónvarps- og kvikmyndaiðnaðar hafa aukist verulega og mikil gróska í geiranum. Þetta er stór atvinnugrein og mun stærri en margir halda. Heildarvelta í sjónvarps- og kvikmyndaiðnaði er nánast sú sama og í mjólkur- eða kjötiðnaði á Íslandi. Hlutdeild sjónvarps- og kvikmyndaiðnaðar í landsframleiðslu er 0,6%, sem er litlu minni en hlutdeild íþrótta- og tómstundastarfsemi í landsframleiðslu. [su_spacer]
Ársverk í greininni
Fjölmörg fyrirtæki starfa á kvikmynda-, myndbanda- og sjónvarpsmarkaði á Íslandi og fjöldi fólks vinnur við greinina. Heildarfjöldi ársverka er um 1.300, sem jafnast á við þrjú stóriðjuverkefni.
Mjög margir hagnast af greininni vegna afleiddra áhrifa sem umsvif hennar hafa. Íslensk framleiðslufyrirtæki hafa sinnt stórum erlendum verkefnum sem unnið hefur verið að hér á landi og má þar nefna Star Wars, The Secret Life of Walter Mitty, Interstellar, Game of Thrones, Thor, Oblivion og Fortitude.[su_spacer]
Helstu áherslur FRÍSK
Sjónvarpsstöðvar hafa verið ötular við það síðustu misseri að þróa viðskiptamódel sín og bjóða efni sitt með nýjum leiðum á borð við tímaflakk, myndefnisveitur og sérstök öpp til þess að neytandinn geti nálgast efni sitt á þeim stað og á þeim tíma sem honum hentar. Ef greinin á að fá að halda velli og blómstra verða eftirfarandi breytingar að eiga sér stað:
- LÆKKUN VIRÐISAUKASKATTS: Lækka þarf virðisaukaskatt af DVD-diskum, VOD-þjónustu, myndefni eftir pöntun, sölu kvikmynda á netinu og bíómiðum úr 24% niður í 11% í samræmi við virðisaukaskattshlutfall bóka, geisladiska og áskriftargjalda.
- SKATTSKYLDA ERLENDRA EFNISVEITNA: Skattayfirvöld þurfa að taka til skoðunar skattskyldu þeirra erlendu efnisveitna sem kjósa að veita þjónustu sína á Íslandi. Í því ljósi eru skattayfirvöld hvött til að skoða sérstaklega 35. grein laga um virðisaukaskatt nr. 50/1988 en þar segir að aðili með heimilisfesti eða fasta starfsstöð erlendis og selur rafrænt afhenta þjónustu skuli innheimta og skila virðisaukaskatti af þeirri þjónustu hér á landi.
- AUKIN FRAMLÖG: Auka þarf framlög ríkisins til greinarinnar. Kannanir hafa sýnt að tæp 78% landsmanna vilja auka stuðning hins opinbera við sjónvarps- og kvikmyndaiðnaðinn með skattalækkunum og/eða Kvikmyndasjóði. Slíkar skattalækkanir myndu styrkja innlendan iðnað og auka skatttekjur ríkisins á móti að hluta vegna aukinna umsvifa. Ljóst er að framlög ríkisins til sjónvarps og kvikmyndaiðnaðarins eru um helmingi lægri en þær skatttekjur sem hið opinbera hefur af umsvifum atvinnugreinarinnar.
- STYRKJA TALSETNINGU OG TEXTUN: Styrkja þarf fyrirtæki til talsetningar og textunar á sjónvarps- og kvikmyndaefni. Þarna ber að hafa í huga hvaða skyldur erlendar efnisveitur, t.d. Netflix, hafa í þessum efnum en þær þurfa ekki að lúta lögum um þýðingarskyldu og aldursmerkingar, svo dæmi séu tekin. Samkvæmt könnunum telja 83% landsmanna mikilvægt að erlent sjónvarps- og kvikmyndaefni sé talsett eða textað.
- AUKIN FRAMLÖG TIL INNLENDS SJÓNVARPSEFNIS: Efla þarf styrki til framleiðslu á innlendu sjónvarpsefni og stórefla svokallaðan Sjónvarpssjóð þannig að hann verði sjálfstæður og sambærilegur við Kvikmyndasjóð.
- AUKIN FRAMLÖG TIL KVIKMYNDASJÓÐS: Auka þarf framlög til Kvikmyndasjóðs. Kannanir sýna að tæp 78% landsmanna vilja auka stuðning hins opinbera við sjónvarps- og kvikmyndaiðnaðinn með skattalækkunum og/eða Kvikmyndasjóði.
- ENDURSKOÐUN FJÖLMIÐLALAGA: Fella þarf út svokölluð „vatnaskilsákvæði“ úr lögum um fjölmiðla (28. gr.) enda bindur slíkt ákvæði hendur sjónvarpsstöðvarnar mjög og torveldar þeim að keppa við aðra sambærilega afþreyingu – þó sérstaklega erlenda aðila sem ekki eru bundnir slíkum ákvæðum.
- AÐGERÐIR GEGN ÓLÖGLEGU NIÐURHALI: Hið opinbera þarf að hefja upplýsingarherferð ásamt fyrirtækjum í atvinnugreininni um mikilvægi þess að neytendur nálgist efni á löglegan hátt.